Miesiąc z kulturą żydowską

Postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej kulturom obecnym w Krakowie i przestawić je Wam w formie cyklu „Miesiąc z kulturą” na naszym profilu instagramowym. Na pierwszy ogień poszła kultura żydowska, która jest obecna w naszym mieście od wieków i jest jednym z fundamentów Krakowa.

Pisaliśmy wiele na temat dziejów najdawniejszych, m.in. o tym, że pierwsza dzielnica żydowska w Krakowie to wcale nie Kazimierz, a okolice ul. świętej Anny. Z cyklu dowiecie się też więcej o znanych krakowskich Żydach i Żydówkach, takich jak: Zuzanna Ginczanka, Mordechaj Gebirtig i Amalia Krieger. Pisaliśmy także o miejscu, które było bardzo ważne dla reformowanej części społeczności żydowskiej – Synagodze Tempel. Te i inne historie znajdziecie na Instagramie pod hashtagiem #miesiaczkulturazydowska a wszystkie kultury (m.in. ukraińską i włoską) pod zbiorczym hashtagiem #miesiaczkultura

View this post on Instagram

Zuzannę Ginczankę, a właściwie Sarę Polinę Gincburg można przedstawić jako polską poetkę żydowskiego pochodzenia. Do niedawna znana tylko nielicznym. Dzisiaj coraz więcej mówi się o jej niesamowitej twórczości. Urodziła się w 1917 roku w Kijowie. Mimo, że wychowana w litewskiej rodzinie rosyjskojęzycznej, sama wybrała język swojej poezji – polski. Studiowała w Warszawie, gdzie należała do kręgu Skamandrytów obok Lechonia, Tuwima, Iwaszkiewicza i Gombrowicza. Z powodu prześladowań studentów żydowskiego pochodzenia nie udało się jej ukończyć studiów. Przed antysemickimi atakami uciekła do Lwowa. Tam ukrywała się pod aryjskim nazwiskiem. Została wydana przez sąsiadkę, której po latach poświęciła utwór Non omnis moriar. Przed aresztowaniem uciekła do Krakowa. Ukrywała się na ul. Mikołajskiej. To stamtąd wedle źródeł została wyprowadzona przez Gestapo w 1944 roku. Prawdopodobnie została rozstrzelana w Obozie KL Płaszów. Więcej o Ginczance znajdziecie tutaj: „Poezje zebrane (1931-1944)” Izoldy Kiec oraz „Cień w cień. Za cieniem Zuzanny Ginczanki” Jarosława Mikołajewskiego, "Nie upilnuje mnie nikt" Izoldy Kiec. Fot. Muzeum Literatury / East News #wielokulturowykrakow #miesiaczkultura #kulturazydowska #jewishculture #krakow #cracow #staremiastokrakow #krakowstaremiasto #oldtownkrakow #krakowoldtown #oldtowncracow #cracowoldtown #perspektywa #streetperspective #visitkrakow #discoverkrakow #explorekrakow #krakowisbeautiful #krakowlove #welovekrakow #mojemiasto #beautifulcity #krakow_gram #photokrakow #krakowpoland #ginczanka #muzeumliteratury #zuzannaginczanka #ginczankazuzanna #miesiaczkulturazydowska

A post shared by  Wielokulturowy Kraków (@wielokulturowykrakow) on

View this post on Instagram

Poznajecie tę ulicę? Znamy ją jako ulicę świętej Anny, ale jej najstarsza nazwa to ulica Żydowska. To właśnie w tej części miasta znajdowała się pierwsza dzielnica żydowska (vicus Judeorum), w skład której wchodziły dwie synagogi, szpital i mykwa (łaźnia rytualna). Pierwsze wzmianki o ul. Żydowskiej pochodzą z 1304 roku. Ulica ciągnęła się od Rynku do murów miejskich (obecnie Plant), tam rozszerzała się na plac (vicus judaicus), gdzie toczyło się żydowskie życie. Ulicę wieńczyła brama, zwana bramą żydowską. Wiemy, że na ul. Żydowskiej prócz społeczności żydowskiej mieszkali także chrześcijanie, a zwłaszcza rzemieślnicy: piekarze, krawcy, rybacy. Okolica była zamieszkana również przez Niemców. W czasie powstania i odnowienia Akademii Krakowskiej (obecny Uniwersytet Jagielloński), która była zlokalizowana przy tej ulicy, społeczność żydowska stopniowa przenosiła się w okolice dzisiejszego Placu Szczepańskiego i ul. św. Tomasza. Dopiero po wielkim pożarze miasta w 1494 roku, o który oskarżono Żydów, opuścili oni Kraków i zasiedlili pobliski Kazimierz, który z czasem stał się Miastem Żydowskim. #wielokulturowykrakow #miesiaczkultura #kulturazydowska #jewishculture #krakow #cracow #staremiastokrakow #krakowstaremiasto #oldtownkrakow #krakowoldtown #oldtowncracow #cracowoldtown #ulicaśwanny #ulicaświętejanny #stannastreet #perspektywa #streetperspective #visitkrakow #discoverkrakow #explorekrakow #krakowisbeautiful #krakowlove #welovekrakow #mojemiasto #mycity #beautifulcity #krakow_gram #photokrakow #krakowpoland #miesiaczkulturazydowska

A post shared by  Wielokulturowy Kraków (@wielokulturowykrakow) on