Technologia i demokracja, czyli Kultursymposium w Weimarze

W dniach 19-21 czerwca 2019 r. wzięliśmy udział w weimarskim Kultursymposium pod hasłem „Recalculating the Route”, naszą przedstawicielką była prezeska stowarzyszenia – Joanna Antonik. Sympozjum zostało zorganizowane przez Goethe-Instytut, a udział w nim wzięło ponad 500 osób z całego świata. Tematami przewodnimi były technologia i demokracja. 

Przez 3 dni rozmawialiśmy o zmianach, których doświadczamy w wielu krajach: wzroście populizmu, podkopywaniu fundamentów demokracji, coraz większym udziale nowych technologii w naszym życiu prywatnym, ale też o wykorzystaniu ich przez władzę. Gwałtowny rozwój technologii i jej obecność we wszystkich aspektach życia był wykorzystany do walki o demokrację (chociażby w czasie Arabskiej Wiosny), ale też do szpiegowania obywateli przez władzę i prywatne firmy. Dlatego też te dwa tematy przewodnie są tak ściśle ze sobą związane. 

Seminarium było okazją do pogłębionej debaty na temat współczesnej kondycji demokracji, a także przyczynach obecnego stanu rzeczy. Na kilku scenach wystąpiło wielu dziennikarzy, naukowczyń, artystów, aktywistek i przedstawicieli instytucji państwowych z kilku krajów. Wszystkich gości można odnaleźć na stronie seminarium. , zaś wśród nich najciekawsze z naszego punktu widzenia były następujące osoby: 

  • Lina Atallah – egipska dziennikarka, współzałożycielka niezależnego, anglojęzycznego serwisu informacyjnego Mada Masr, którego celem jest przedstawianie rzetelnych i sprawdzonych informacji z Egiptu, a obecnie także z innych krajów arabskich.
  • Antônio Araújo – brazylijski artysta, dyrektor Teatro da Vertigem i wykładowca akademicki. W swojej prezentacji mówił o cenzurze i represjach politycznych, które dotykają brazylijskich artystów i artystki. 
  • Konstanty Gebert – polsko-żydowski publicysta, psycholog, tłumacz i dziennikarz, dyrektor warszawskiego biura Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych. W czasie debaty omawiał obecną sytuację polityczną w Polsce, jej możliwe przyczyny i odniesienia do ogólnej sytuacji w Europie i na świecie.
  • Olga Yurkowa – ukraińska dziennikarka, współzałożycielka strony stopfake.org – portalu, którego celem jest weryfikowanie propagandowych informacji podawanych przez media (głównie rosyjskie) na temat Ukrainy. Strona jest dostępna w wielu językach, także w języku polskim. 
  • Timothy Snyder – amerykański historyk, badacz, publicysta i wykładowca, który od wielu lat zajmuje się historią Europy Środkowej i Wschodniej, a także współczesnymi mechanizmami (anty) demokratycznymi. W ramach swojego wystąpienia poruszał temat możliwych przyczyn obecnego stanu demokracji w krajach takich jak USA, Węgry, Filipiny i Polska. 
  • Marta Keil – kuratorka, dramaturżka i badaczka, współprowadząca warszawskiego Instytutu Sztuk Performatywnych. W czasie seminarium wypowiadała się na temat sytuacji działań artystycznych, głównie teatralnych, w ciągu ostatnich lat w Polsce. 
  • Carlos Celdran – filipiński artysta, pisarz i aktywista, który musiał uciekać ze swojej ojczyzny ze względów politycznych. W swoich działaniach artystycznych i aktywistycznych krytykował rolę Kościoła Rzymskokatolickiego i obecnego prezydenta Filipin – Rodrigo Duterte, za co został oskarżony z paragrafu o obrazie uczuć religijnych. Artysta obecnie przebywa w Hiszpanii, gdyż powrót do Filipin grozi karą wieloletniego więzienia.

Organizatorzy, w ramach uczestnictwa w konferencji, zapewnili również bezpłatny wstęp do większości weimarskich muzeów, a w tym niewielkim mieście można ich znaleźć naprawdę wiele. Jednym z najważniejszych jest Muzeum Bauhausu, bo właśnie w Weimarze została założona ta słynna uczelnia artystyczno – rzemieślnicza. Wyjątkowe połączenie sztuki i użyteczności, a także unikalne metody nauczania stały się znakiem rozpoznawczym tego nurtu, a Muzeum w Weimarze świetnie prezentuje jego wyjątkowość.

Do Weimaru wybraliśmy się dzięki zaproszeniu krakowskiej filii Instytutu Goethego. Serdeczne podziękowania składamy Charlotte Hermelink – Dyrektorce Instytutu oraz Agnieszce Mareckiej – Referentce Działu Programowego.